Kompetencje dydaktyka medialnego


 

Ten artykuł jest drugą częścią cyklu poświęconego pracy dydaktyka medialnego. W pierwszej części przedstawiłam nazewnictwo związane z zawodem dydaktyka medialnego i wyjaśniłam znaczenie nazwy zawodu dydaktyk medialny. Przedstawiłam jak wyglądała kiedyś praca dydaktyka medialnego, a jak wygląda dzisiaj. Przedstawiłam ówczesne perspektywy pracy w tym zawodzie. W zakończeniu omówiłam jak przebiega praca dydaktyka medialnego i z kim dydaktyk medialny pracuje. Możesz o tym przeczytać w artykule pot: Dydaktyk medialny – czym się zajmuje? W tym artykule znajdziesz odpowiedź na pytanie: jakie kompetencje są wymagane do wykonywania zawodu dydaktyka medialnego?


Na podstawie wymienionych obowiązków i zadań oraz etapów pracy dydaktyka medialnego można wyodrębnić kompetencje, jakie należy nabyć w tym zawodzie. W związku z tym warto posłużyć się klasyfikacją zaproponowaną przez Marię Zając i Czesława Zawiszę. Autorzy zaproponowali zestaw kompetencji nauczycieli podejmujących kształcenie online w artykule opublikowanym na łamach czasopisma “E-mentor”, dwumiesięczniku Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
.
 Klasyfikacja zaproponowana przez Marię Zając i Czesława Zawiszę jest uszczegółowieniem i rozszerzeniem klasyfikacji kompetencji współczesnego nauczyciela, z uwzględnieniem specyfiki uczenia online.Zestaw kompetencji nauczycieli podejmujących kształcenie online powstał w oparciu o klasyfikację Strykowskiego i doskonale wpisuje się w charakterystykę pracy dydaktyka medialnego.

Wśród kompetencji w obszarze e-learningu wymieniono następujące kompetencje:

  1. Kompetencje techniczne i lingwistyczne, w obrębie których dydaktyk medialny powinien:

  • sprawnie posługiwać się komputerem, znać system operacyjny i środowisko oprogramowania komputerowego w jakim będzie przygotowany kurs (może to być Windows lub Linux;

  • znać popularne aplikacje biurowe, standardowe programy do komunikacji za pośrednictwem internetu (komunikatory internetowe, edytory tekstu, programy do obsługi poczty elektronicznej);

  • podstawowe umiejętności w zakresie tworzenia stron internetowych;

  • posiadać podstawowe umiejętności w zakresie obsługi programów graficznych;

  • umiejętnie korzystać z zasobów internetu (powinien posiadać umiejętności infobrokerskie
    w zakresie wyszukiwania informacji i korzystania z dostępnych zasobów wiedzy, korzystać z elektronicznych baz danych, obsługiwać i tworzyć pliki w formacie pdf oraz inne popularne formaty dokumentów funkcjonujących w internecie w formacie doc, rar, zip, powinien posiadać umiejętność publikowania treści i plików w określonych formatach na stronach www, jak również odtwarzać i embedować pliki multimedialne);

  • znać język obcy potrzebny do zrozumienia funkcjonalności oprogramowania z jakiego korzysta i nie tylko.

2. Kompetencje psychologiczno-pedagogiczne, w obrębie których powinien:

  • pełnić rolę przewodnika czy tutora, mentora, pomocnika w sytuacjach awaryjnych,

  • organizatora i osoby kierującej zespołem uczestników, szczególnie w zakresie motywowania ich do nauki;

  • znać zasady komunikowania się w sieci;

  • potrafić przyznać się do błędu

  • być otwarty i tolerancyjny;

  • empatyczny i posiadający zdolności współodczuwania;

  • twórczy i kreatywny, nie powielający szablonów, unikający rutyny.

3. Kompetencje diagnostyczne, dzięki którym powinien:

  • chętnie poznawać uczestników szkoleń czy uczniów,

  • rozumieć systemy wartości uczestników i szanować je;

  • starać się zrozumieć każdego uczestnika szkolenia uwzględniając jego indywidualne potrzeby np. w zakresie przyswajania treści kursu.

4. Kompetencje dydaktyczno-metodyczne, które określają umiejętności:

  • kształcenia w tradycyjnym modelu;

  • znajomości zasad, metod i technik kształcenia zdalnego;

  • tworzenia scenariusza kształcenia e-learningowego;

  • znajomości nowoczesnych metody kształcenia;

  • stosowania w praktyce aktywizujących metody nauczania.

5. Kompetencje komunikacyjno-medialne, w obrębie których dydaktyk medialny:

  • potrafi nawiązać kontakt z uczestnikami kursu czy szkolenia lub zajęć z wykorzystaniem nowoczesnych technologii;

  • potrafi nawiązać kontakt za pomocą internetowych narzędzi do komunikowania się;

  • jasno i precyzyjnie oraz jednoznacznie formułować komunikaty;

  • zna teorię i praktykę komunikowania werbalnego i niewerbalnego  (jak również stosuje je
    w praktyce zwłaszcza w wideokonferencjach);

  • praktycznie korzysta z zasobów medialnych dostępnych w Internecie związanych
    z nauczanymi treściami;

  • potrafi umiejętnie prowadzić dialog z uczestnikami szkolenia jest cierpliwym słuchaczem
    i życzliwym, wyrozumiałym rozmówcą;

  • jest dyskretny  i otwarty na propozycje zmian czy argumentów dotyczącym poprawy procesu kształcenia czy wartości merytorycznej kursu.

6. Kompetencje dotyczące planowania i  projektowania, w zakresie, których dydaktyk medialny powienien:

  • tworzyć scenariusze jednostek dydaktycznych wchodzących w skład kursu;

  • samodzielnie projektować autorskie programy  nauczania i przygotowuje własny rozkład materiału w ramach projektowania procesu edukacji na odległość;

  • projektować i wdrażać kursy e-learningowe;

  • implementować gotowe programy nauczania realizując je w formie kursu e-learningowego.

7. Kompetencje dotyczące projektowania i oceny programów i podręczników przedmiotowych, w zakresie których powinien:

  • oceniać pod względem merytorycznym, dydaktycznym i metodycznym gotowe kursy
    e-learnigowe (materiały dydaktyczne, przydatność i poziom obsługi platformy przez uczestników szkolenia, zgodność materiału nauczania z podstawą programową lub innymi dokumentami wyznaczającymi standardy i poziom kształcenia danego przedmiotu nauczania);

  • oceniać podręczniki przedmiotowe pod względem przydatności i aktualności zawartej
    w nich wiedzy;

  • opracowywać materiały dydaktyczne stanowiące dodatkowe materiały nauczania dla uczestników kursu.

8. Kompetencje autoedukacyjne, dzięki którym dydaktyk medialny powinien:

  • inwestować w swój samorozwój, w proces samokształcenia i poszerzania swoich kompetencji;

  • pogłębiać w swoją wiedzę w zakresie nowoczesnych metod nauczania;

  • znać trendy w nauczaniu dziedziny z jakiej jest ekspertem;

  • rozwijać swoją wiedzę w zakresie pedagogiki medialnej i nauczania na odległość;

  • samodzielnie sprawdzać na bieżąco nowe informacje w celu poszerzenia wiedzy w zakresie prowadzonej działalności edukacyjnej.

9. Kompetencje kontrolne w zakresie, których dydaktyk medialny powinien:

  • oceniać osiągnięcia uczestników szkolenia na odległość;

  • dokonywać ewaluacji zaprojektowanego procesu kształcenia;

  • ocenić trudności w opanowaniu umiejętności kształconych w kursie.

10. Kompetencje moralne (etyczne) w zakresie, których dydaktyk medialny:

  • przestrzega obowiązujących norm etycznych i moralnych

  • przestrzega podstawowych wartości;

  • nie łamie praw autorskich i uwzględnia w swoich materiałach szkoleniowych naukową literaturę, z której korzystał podczas opracowywania szkolenia.

Uzupełnienie proponowanych kompetencji mogą stanowić niektóre opracowane szczegółowo kompetencje nauczycieli edukacji medialnej przedstawione przez Wacława Strykowskiego, Mariusza Kąkolewicza i Stanisława Ubermanowicza. W oparciu o zaproponowaną przez nich klasyfikację stworzyłam listę pt.: Zakres szczegółowych umiejętności i kompetencji dydaktyka medialnego, którą możesz pobrać poniżej na  swój adres e-mail:


Niewątpliwie najistotniejsze w pracy dydaktyka medialnego są dobrze rozwinięte  kompetencje informatyczno-medialne. Andrzej Cichocki3 zwraca uwagę na to, że rosnące znaczenie technologii informacyjnej dla życia obywateli i funkcjonowania społeczeństw oraz interdyscyplinarny i integrujący charakter tej technologii powodują, że obecnie oczekuje się, iż nauczyciele stawać się będą nauczycielami technologii informacyjnej i komunikacyjnej w takim samym sensie, w jakim są nauczycielami czytania, pisania i rachowania.

W związku z tym oczekuje się od nauczycieli odpowiedniego przygotowania w zakresie pogłębiania i rozwijania umiejętności w następujących obszarach technologii informacyjnej (TI):

  • posługiwania się środkami (urządzeniami) tej technologii;

  • stosowania narzędzi TI, czyli wszelkiego rodzaju oprogramowania, zwłaszcza umożliwiającego pracę twórczą( obsługę komputera w podstawowym zakresie oraz stosowanie TiK do realizacji wyznaczonych celów dydaktycznych, głównie do przygotowania zajęć z wykorzystanie TI lub “środków medialnych”);

  • komunikowania się i poszukiwania informacji za pomocą nowoczesnych technologii;

  • stosowania technologii informacyjnej do badań, rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji.

Rozwijanie podstawowych kompetencji informatyczno-medialnych stanowi fundament do rozwijania kompetencji niezbędnych w pracy dydaktyka medialnego. Istotne jest poszerzanie tych kompetencji, o kompetencje szczegółowe wymagane od nauczycieli kształcących na odległość. Na podstawie wymienionych w niniejszym opracowaniu zadań, obowiązków i kompetencji e-dydaktyka, można stwierdzić, że rolę dydaktyka medialnego może pełnić dydaktyk, który opanował podstawowe kompetencje nauczycielskie, posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, jak również ma wysoko rozwinięte kompetencje informatyczno-medialne konieczne do nauczania online.

 

Literatura:

  1. Cichocki A., Wymiary kompetencji informacyjno-medialnych nauczyciela [w:] Izdebska J., (red.), Media elektroniczne w życiu dziecka w kontekście wartości wychowawczych oraz zagrożeń, Białystok 2008, s.160-178.
  2. Strykowski W., Kompetencje współczesnego nauczyciela, “Neodidagmata”, 27/28, Poznań 2005, s. 15-28.
  3. Strykowski W., Kąkolewicz M., Ubermanowicz S., Kompetencje nauczycieli edukacji medialnej, “Neodidagmata”, 29/30, Poznań 2008, s. 55-75.
  4. Zając M., Zawisza W., O potrzebie określenia kompetencji nauczycieli podejmujących kształcenie online, “e-mentor” 2006, s. 39-44.

1
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
0 Comment authors
ODM 003: Czym zajmuje się dydaktyk medialny? Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
trackback

[…] Artykuł na blogu: Jakie kompetencje należy nabyć aby pracować w zawodzie dydaktyka medialnego? […]