Dziś nikogo nie dziwi postęp technologiczny związany z nauczaniem i wykorzystywaniem w nauczaniu najnowocześniejszych technologii, które oszczędzają czas w zdobywaniu wiedzy, przyczyniają się do szybszej popularyzacji nauki i ułatwiają samokształcenie. Z uwagi na nowe perspektywy w dydaktyce nauczania szczególnie dydaktyce nauczania na odległość,w wyniku stale rozwijającego się społeczeństwa informacyjnego powstały nowe zawody na pograniczu dydaktyki i technologii informacyjnej. Jeszcze dwadzieścia lat temu nikomu nie przyszłoby do głowy, że w klasyfikacji zawodów i specjalności odnotowany zostanie zawód dydaktyk medialny - (inne nazewnictwo dydaktyk mediów, dydaktyk e-learningu, e-dydaktyk, dydaktyk multimedialny).

 


Kim jest dydaktyk medialny?



Zdefiniowanie kim jest dydaktyk medialny posłuży do omówienia (w drugiej części artykułu) 
klasyfikacji kompetencji i wymaganych umiejętności, jakie powinien posiadać kandydat aplikujący na stanowisko dydaktyka medialnego.

Warto zwrócić uwagę na semantykę czyli znaczenie nazwy tego zawodu. Słownik języka polskiego pod redakcją Doroszewskiego, podaje taką definicję słowa dydaktyk: specjalista w dziedzinie dydaktyki; człowiek mający zdolności dydaktyczne, dobry pedagog1. Dydaktyk to ktoś, kto zajmuje się dydaktyką, a więc dziedziną pedagogiczną (projektuje proces kształcenia nauczania lub uczenia się). Drugi człon nazwy wskazuje na media/multimedia. Słownik języka polskiego podaje definicje słowa media: środki masowego przekazu; mass media2; medium jako: to, za pośrednictwem czego są przekazywane lub wyrażane jakieś treści,3 multimedia: środki przekazu stanowiące połączenie kilku różnych form, np. tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo4.

W myśl przytoczonych definicji dydaktyk medialny to ktoś, kto projektuje proces uczenia przy wykorzystaniu mediów, środków masowego przekazu, mass mediów czy mediów cyfrowych, elektronicznych, multimediów. Można rozszerzyć tę definicję o nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne.

Rozwijając zaproponowaną przeze mnie definicję nazwy zawodu dydaktyk medialny (multimedialny), dydaktyk to twórca e-szkoleń, kursów e-learningowych, które zazwyczaj w odpowiedniej oprawie graficznej są umieszczane na platformach edukacyjnych lub e-learningowych. Dydaktyk medialny to ekspert, który potrafi stworzyć od podstaw szkolenie e-learningowe. Dydaktyk medialny to osoba, która jest odpowiedzialna za zmaterializowanie szkolenia w formie elektronicznej. Posiada umiejętności powiązania możliwości technicznych z koncepcją merytoryczną i dydaktyczną e-szkolenia.

Przygotowanie kursu e-learningowego, prowadzenie szkoleń internetowych czy zaprojektowanie materiałów kursowych, wymaga wiedzy technologicznej i opanowania kompetencji informatyczno-medialnych. Tworzenie kursów e-learningowych czy e-szkoleń wymaga zmiany trybu pracy nauczyciela. Stąd najczęściej kursy e-learningowe realizowane są we współpracy z dydaktykiem medialnym.

Odpowiednie kompetencje są potrzebne nie tylko przy tworzeniu e-kursu ale również podczas tworzenia procesu edukacyjnego zwanego blended learningiem, opartego na tradycyjnym kształceniu w połączeniu z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjnych, internetu i urządzeń multimedialnych, ukierunkowanego na samodzielne zdobywanie wiedzy przez ucznia pod okiem nauczyciela.

W latach 2009-2013, gdy zawód dydaktyka medialnego nie był jeszcze wpisany na listę zawodów, dydaktykiem medialnym można było nazwać osoby, do których należało przygotowywanie oprogramowania szkoleniowego i przekazanie jakiejś części materiału nauczania w formie elektronicznego kursu nagrywanego na płyty CD i masowo rozpowszechnianego właśnie poprzez te nośniki multimedialne5.


Jak wyglądała praca dydaktyka medialnego kilka lat temu?
Ówczesne perspektywy zawodu



Dydaktyk medialny niegdyś pracował zazwyczaj w zespole powołanym do projektu e-learningowego w celu zaprojektowania e-kursów czy szkoleń e-learningowych. W zespole tym dydaktyk medialny współpracował z: ekspertem dziedzinowym (osobą, która znała się na określonej dyscyplinie naukowej), edytorem (osobą przekształcającą wiedzę specjalistyczną na materiały elektroniczne będące częścią e-kursu; bardzo często tę funkcję pełnił dydaktyk medialny), grafikiem komputerowym (odpowiadającym za projekt i realizację oprawy graficznej kursu, najczęściej wykonującym grafiki czy projekty, które służyły do wizualizacji treści kursu), technikiem medialnym, który tworzył media: filmy, fotografie, animacje komputerowe czy materiały audio, oraz programistą, który tworzył programy przetwarzające treści kursu lub czuwał nad oprawą techniczną kursu. Tak wygląda praca nad e-kursem, który jest stworzony jako kompletny program komputerowy służący do samodzielnej nauki. Kursy z animacjami i oprawą graficzną, stworzoną postacią, która przeprowadza nas przez proces kształcenia często wykorzystuje się np. do przeprowadzenia szkoleń w korporacjach, ale nie tylko. Jest to jedna z możliwości pracy dydaktyka medialnego.

Postęp technologiczny i coraz większa świadomość możliwości jakie daje e-learning sprawił, że zawód dydaktyka medialnego, projektanta e-kursów, szkoleń e-learningowych, szkoleń internetowych staje się coraz bardziej popularny. Za sprawą nowych funkcjonalności takich jak platformy do prowadzenia webinarów czy możliwość prowadzenia transmisji online w czasie rzeczywistym, e-learning zmienił się z zamkniętego zautomatyzowanego szkolenia (najczęściej animowanego kursu komputerowego) w kurs e-learningowy (prowadzony z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjnych. Przeprowadzenie takiego kursu odbywa się najczęściej na żywo lub w formie mieszanej (na żywo i w oparciu o wcześniej przygotowane materiały szkoleniowe w formie audio i wideo). Różnicą między tymi dwoma formami jest to, że ówcześnie dydaktyk medialny to również osoba, która pozostaje w kontakcie z kursantami i na żywo koordynuje proces kształcenia, komunikując się z uczestnikami szkolenia za pomocą technologii informacyjnych z wykorzystaniem internetu. Kontakt ten jest możliwy poprzez wykorzystanie szeregu możliwości jakie oferują transmisje online (videokonferencje) w czasie rzeczywistym. Dydaktyk medialny jest zatem osobą, która posiada specjalistyczną wiedzę z jakiejś dziedziny i przekazuje ją w formie e-kursu czy szkolenia e-learningowego, który wcześniej zaplanowała, zaprojektowała  i przygotowała w formie elektronicznej.


Jak przebiega praca dydaktyka medialnego?



Praca dydaktyka medialnego wymaga współpracy z innymi ekspertami. Zwłaszcza w związku z tworzeniem specjalnie dedykowanej na potrzeby kursu, platformy e-learningowej, na której zostaną umieszczone materiały kursowe, z których będą mogli korzystać przyszli kursanci. Najczęściej zawód dydaktyka medialnego wykonują eksperci dziedzinowi, którzy opanowali zakres wiedzy z jakiejś dziedziny, w której się specjalizują, często również dzielą nią na szkoleniach stacjonarnych i chcą przenieść treści swoich szkoleń z powodzeniem na formę elektroniczną. Wymaga to od nich odpowiednich kompetencji informatyczno-medialnych, bez których proces kształcenia na odległość nie mógłby się odbyć.

Dydaktyk medialny to ekspert dziedzinowy specjalista w dziedzinie stanowiącej przedmiot kursu. To dydaktyk czyli nauczyciel zajmujący się nauczaniem za pośrednictwem internetu. Dydaktyk medialny to osoba organizująca cały proces tworzenia szkolenia e-learningowego. Dydaktyk medialny jako ekspert dziedzinowy, który sugeruje charakter materiałów elektronicznych, sposoby sprawdzania postępów uczących się i sposób ewaluacji, ale przede wszystkim odpowiada za zaprojektowanie możliwych sposobów przyswajania wiedzy zawartej w kursie (kolejność przedstawianych zagadnień, powtórzeń itp.), czyli za stworzenie scenariusza kursu. Przygotowany przez dydaktyka medialnego projekt procesu kształcenia zdalnego zostaje przekształcony w formę, która może być wykorzystana we wspomaganym komputerowo nauczaniu.

Dydaktyk medialny współtworzy platformę e- learningową, nadaje atrakcyjną formę dla treści przekazywanych w ramach danego kursu lub szkolenia. Osoba zatrudniona w tym charakterze współpracuje z innymi osobami lub posiada szczegółowe kompetencje z różnych dziedzin: dydaktyki, edukacji medialnej, grafiki komputerowej czy informatyki.

Podsumowując, dydaktyk medialny to osoba, która potrafi zgromadzić i dokonać wyboru materiału (z przeznaczeniem dla osób uczących się); osoba projektująca szkolenia w formie e-learningowej, projektująca proces kształcenia za pomocą nowoczesnych technologii, odpowiedzialna za analizę potrzeb, sformułowanie celów kształcenia, przygotowanie materiałów do kursu, ewaluację szkolenia, wdrożenie wiedzy, przedstawienie jej w formie elektronicznej i ułatwienie nabycia nowych umiejętności kursantom.

Literatura:

  1. Dydaktyk, Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, cyt. za: Słownik Języka polskiego, pobrane 13.04.2018 z: https://sjp.pwn.pl/doroszewski/dydaktyk;5423991.html.
  2. Media, Słownik Języka polskiego, pobrane 13.04.2018 z: https://sjp.pwn.pl/szukaj/media.html.
  3. Multimedia, Słownik SJP PWN, pobrane 13.04.2018 z: https://sjp.pwn.pl/szukaj/multimedia.html.
  4. Zespół Szkół Nr2 im. Jana Pawła II w NarzymiuZawody przyszłości, pobrane 10.04.2018
    z: 
    http://zsnarzym.ayz.pl/index.php/pedagog-doradca/pedagog-artykuly/145-zawody-przyszlosci
  5. Piecuch A., Od tradycyjnego materiału dydaktycznego do e-kursu, “Edukacja – Technika – Informatyka” 2010, część 2, Rzeszów 2010, s. 145-154. 

2
Dodaj komentarz

avatar
2 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
0 Comment authors
Dydaktyk medialny - czym się zajmuje?ODM 001: Kompetencje nauczycieli Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
trackback

[…] Dydaktyk medialny czym się zajmuje […]

trackback

[…] i z kim dydaktyk medialny pracuje. Możesz o tym przeczytać w artykule pot: Dydaktyk medialny – czym się zajmuje? W tym artykule znajdziesz odpowiedź na pytanie: jakie kompetencje są wymagane […]