fbpx

Czy cyfryzacja edukacji jest konieczna? Korzyści z cyfryzacji placówek edukacyjnych w Polsce.

"Niegdyś to, kim będziemy, definiowało w dużym stopniu nasze urodzenie.  Dzisiaj, w świecie gospodarki opartej na wiedzy i nowych technologiach, bardzo wiele zależy od nas.

PROJEKT STRATEGIA DLA EDUKACJI NA NOWO Z TIK W TLE

Jaki wpływ mają nowoczesne technologie na społeczeństwo – wyniki badań



Współczesne pokolenie młodzieży jest często nazywane “pokoleniem Y”. To pokolenie, które wychowuje się w dobie nowoczesnych technologii, któremu nie są obce urządzenia multimedialne. Nikogo to nie dziwi zwłaszcza, że wpływ technologii informacyjnych na nasze życie jest coraz silniejszy. Świadczą o tym dane statystyczne z 2017 roku, według których:

  • ponad połowa populacji posiada dostęp do Internetu,
  • ponad 3,77 miliarda użytkowników korzysta z internetu na świecie,
  • 4 godziny i 9 minut średnio dziennie korzystamy z Internetu,
  • ⅔ światowej populacji korzysta ze smartfona,
  • 2,8 miliarda użytkowników korzysta  na świecie z mediów społecznościowych,
  • 4,92 miliarda użytkowników na świecie korzysta z internetu na urządzeniach mobilnych,
  • ponad 302 miliony użytkowników to posiadacze smartfonów, telefonów najwyższej generacji o parametrach mikrokomputera,
  • stale rośnie liczba uczących się poprzez e-learning, czyli możliwości jakie daje tzw. zdalne nauczanie (czyli uczenie przy wykorzystaniu najnowszych technologii).

Wszystkie te dane świadczą o tym, że jesteśmy coraz bardziej zaawansowani technologicznie. Coraz większe znaczenie ma edukacja z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi i zasobów cyfrowych. Przyczynił się do tego nie tylko rozwój technologiczny urządzeń multimedialnych, ale również rozwój e-edukacji, kształcenia na odległość, a więc e-learningu.


Do czego przygotowuje współczesna szkoła? 



Albert Camus powiedział kiedyś, że “
szkoła przygotowuje dzieci do życia w świecie, który nie istnieje”. W zrozumieniu przytoczonych słów można przyjąć, że szkoła nie przygotowuje uczniów do życia w świecie, w którym muszą funkcjonować po zakończeniu kształcenia.

Możemy również przyjąć inny punkt widzenia, w którym szkoła przygotowuje do życia w przyszłości, która dopiero nadejdzie. Według mnie słowa Alberta Camusa powinny stać się dewizą współczesnej szkoły. Nie mam co do tego wątpliwości, że każdy nauczyciel stara się aby proces kształcenia w jaki włącza swoich wychowanków, był dla nich jak najbardziej wartościowy. Według mnie słowa Alberta Camusa mogą stać się misją każdego nowoczesnego nauczyciela, wyzwaniem, w myśl którego nowoczesny nauczyciel stara się przygotować uczniów do życia w świecie, którego jeszcze nie ma, ale powstanie gdy uczniowie opuszczą szkolne mury.


Nowoczesna Edukacja – nowy model kształcenia



Przez ostatnie dwadzieścia lat edukacja uległa zmianom zwłaszcza poprzez wymuszenie na nauczycielach innego modelu kształcenia, kształcenia multimedialnego. 
Współczesny nauczyciel ma niezwykle trudne zadanie bowiem nie tylko sam musi się odnaleźć w społeczeństwie informacyjnym i w zmieniającym się technologicznie świecie, ale przede wszystkim powinien wpływać na rozwój informacyjny młodego pokolenia. Istotne w zawodzie nauczyciela staje się więc to, aby wypracować pewne kreatywne wzorce funkcjonowania w rzeczywistości, która dopiero powstaje.

Prensky zauważył, że współcześni uczniowie w przeciwieństwie do nauczycieli są pokoleniem “przełomowym”. Wychowują się w społeczeństwie informacyjnym, w dobie komputerów, zaawansowanych technologii, dobie sms-ów, ale nie posiadają doświadczenia społecznego. Natomiast nauczyciele posiadają doświadczenie społeczne, (mniejszą lub większą) wiedzę technologiczną, która uniemożliwia im zrozumienie świata w jakim funkcjonują na co dzień uczniowie. Autor zwrócił uwagę, że może to prowadzić do konfliktów w sferze dydaktyczno-wychowawczej, dlatego tak ważne jest aby edukacja była dostosowana do rzeczywistości w jakiej funkcjonują uczniowie. (M. Prensky, 2008)

W tym kontekście L. Hojnacki stworzył zestawienie cech i typowych preferencji nauczycieli i uczniów społeczeństwa informacyjnego, które przedstawia się następująco:

Nauczyciele

Uczniowie

Mają problemy ze zrozumieniem wirtualnej powierzchni widocznej przez okienko ekranu przesuwane nad nią.

Potrafią wyobrażać sobie i rozumieć wirtualną powierzchnię widzianą przez okienko przesuwanego nad nią ekranu.

Potrafią wyobrażać sobie i rozumieć treść długiego, linearnego tekstu czytanego z książki.

Mają problemy ze zrozumieniem długiego i skomplikowanego tekstu.

Lepiej rozumieją tekst drukowany.

Z powodzeniem czytają z małego ekranu.

Przedkładają tekst nad obraz i dźwięk.

Przedkładają obraz i dźwięk nad tekst.

Preferują linearne myślenie i szeregowe przetwarzanie informacji.

Preferują swobodny (hipertekstowy i hipermedialny) dostęp oraz równoległe przetwarzanie informacji.

Preferują cierpliwość, systematyczność i oczekiwanie skumulowanych, odroczonych rezultatów.

Preferują akcydentalne, krótkotrwałe uczenie się, eksperymentowanie, wielozadaniowość, oczekują szybkich efektów.

Wykorzystują podstawowe, standardowe funkcje posiadanych urządzeń mobilnych analogicznie do tradycyjnych. Traktują nowe technologie nieufnie.

Odkrywają wszystkie funkcje posiadanych urządzeń, wymyślają nowe ich zastosowania. Traktują nowe technologie kreatywnie, ufnie. Posiadane urządzenia mobilne traktują jako przedmioty bardzo osobiste.nauczycieli i uczniów autor przyjmuje określenia, że nauczyciele to cyfrowi imigranci, a uczniowie to cyfrowi tubylcy. Na pierwszy plan w tych rozważaniach wysuwa się fakt, że współczesna edukacja nie jest w stanie sprostać wyzwaniom pokolenia przyszłości jeśli nauczyciele nie zmienią modelu kształcenia ukształtowanego w XIX wieku.


Jak zauważa Lechosław Hojnacki “wskutek wzajemnie zależnych procesów postępu technologicznego (w tym mobilnych i bezprzewodowych technologii informacyjnych) i postępu społecznego powstały nowe modele kształcenia mobilnego (m-learningu), określając nowy paradygmat kształcenia, obiecujący dla przyszłej całożyciowej edukacji dorosłych, ale już dziś niezbędny w edukacji młodej generacji cyfrowej, jako uzupełnienie pedagogiki szkolnej”
. (L. Hojnacki, 2006)

Podobną tezę sformułowała Marlena Plebańska, która uważa, że “dzisiejsza rzeczywistość oparta na wysoko rozwiniętej technologii stawia przed przyszłym absolwentem nowe wymagania. Technologie informacyjno-komunikacyjne są niezbędne do życia i pracy w społeczeństwie informacyjnym, co stawia przed szkołami wyzwanie dotyczące zmian w zakresie dydaktyki, przy wykorzystaniu tych funkcjonalności, które pozwolą dzieciom wyszukiwać, przetwarzać i korzystać z dostępnych informacji”. (M. Plebańska, 2017)


Cyfryzacja szkoły – korzyści z cyfryzacji placówek edukacyjnych



W 2015 roku powstał projekt cyfryzacji szkoły opracowany przez M. PLebańską i J. S. Wierzbickiego, który miał na celu zdiagnozowanie potrzeb i oczekiwań uczniów, nauczycieli w zakresie metodyki nauczania i wykorzystywania technologii informacyjno-
komunikacyjnych zarówno w procesie dydaktycznym, jak i w zarządzaniu placówkami szkolnymi. P
o przedstawieniu projektu, wstępnej diagnozie potrzeb i oczekiwań, przeprowadzeniu pierwszych warsztatów opracowano strategię wdrożenia projektu Strategia dla Edukacji na Nowo z TIK w tle.  Celem projektu były zmiany w zakresie stosowanych przez nauczycieli metod nauczania, zrezygnowanie z metod podawczych na rzecz metod aktywizujących, przygotowujących do dalszego rozwoju kompetencji i przygotowywanie uczniów do życia po zakończeniu określonego etapu edukacji.

Uczestnictwo w programie zakładało zakup do szkół dodatkowego sprzętu multimedialnego, modernizację infrastruktury szkół (między innymi  sieci WiFi) oraz szkolenia i warsztaty dla nauczycieli.

Wśród korzyści jakie zaobserwowano M. Plebańska wymienia: 
– traktowanie przez uczniów urządzeń multimedialnych (iPodów) jako narzędzia nauki i pracy, a nie tylko rozrywki;
– zwiększenie poczucia odpowiedzialności ucznia za wykonywane prace oddawane nauczycielowi i własne postępy w nauce;
– efektywniejszą indywidualną pracę uczniów dzięki możliwości oddawania zadań we własnym tempie;
– zwiększenie komfortu uczenia i zmniejszenie poziomu stresu;
– łatwiejsze przyswajanie wiadomości sprawiło, że uczeń zyskał przestrzeń do wykonywania zadań praktycznych i wyciągania samodzielnych wniosków;
– indywidualizację kontaktów między uczniami, uczniami a nauczycielami, i nauczycielami a rodzicami;
– uczenie się nie tylko samodzielnej pracy, ale również pracy zespołowej, współpracy z innymi;
– uzyskanie łatwiejszego dostępu do otwartych zasobów edukacyjnych i materiałów dydaktycznych, a co za tym idzie zwiększenie zaangażowania uczniów w proces zdobywania wiedzy;
– wykorzystanie nowoczesnych technologii pozwoliło na wykorzystywanie przez nauczycieli materiałów i środków dydaktycznych dostosowanych do preferencji i predyspozycji uczniów;
– zmianę metod kształcenia włączając do procesu dydaktycznego, poza metodami pracy z książką, również nowoczesne metody nauczania, korzystając z aplikacji, serwisów czy programów edukacyjnych;

Cyfryzacja szkoły niesie za sobą wiele korzyści. Między innymi pozwala na zmianę podejścia nauczyciela do procesu kształcenia. Nauczyciel  nie jest już biernym przekaźnikiem wiedzy, ale pozwala uczniowi na swoistą samodzielność w zdobywaniu wiedzy. Cyfryzacja edukacji pozwala uczniom na efektywne zdobywanie dodatkowych umiejętności i kompetencji niezbędnych do życia w społeczeństwie informacyjnym. Cyfryzacja szkoły pozwala na ciągłe poszerzanie kompetencji już zdobytych, w myśl koncepcji Long Life Learning, a więc uczenia się przez całe życie. Dzięki cyfryzacji szkoły uczniowie kończący jakiś etap edukacji posiadają kompetencje, które wykorzystają w dorosłym życiu do zdobywania nowych umiejętności. Cyfryzacja edukacji motywuje do pogłębiania wiedzy i stałego jej poszerzania we własnym zakresie. Cyfryzacja edukacji pozwala nauczycielowi na kształtowanie w uczniach odpowiedzialności za własną naukę. Nadrzędną korzyścią wydaję się jednak możliwość dostosowania procesu edukacyjnego do preferencji uczniów. 

Stosowanie nowoczesnych technologii i nowoczesnych metod nauczania przyczynia się do uwzględniania w procesie kształcenia potrzeb edukacyjnych uczniów. Dzięki poszerzonej ofercie edukacyjnej i uwzględnieniu potrzeb edukacyjnych uczniów,  “cyfrowe szkoły” mają ogromną przewagę nad szkołami tradycyjnymi, w których nauczyciele nie stosują nowoczesnych metod nauczania.  Nowe technologie usprawniają pracę nauczycieli, jak i uczniów, zwiększają ich motywację do nauki i pozwalają na aktywny udział w zajęciach. Zwiększając w ten sposób samodzielne zaangażowanie ucznia w proces edukacyjny. 

Wdrożenie cyfryzacji w szkołach wymaga od współczesnego nauczyciela poszerzenia kompetencji medialnych i otwartości na zmiany (nie tylko podejścia do procesu dydaktycznego, ale również nabycia nowych kompetencji w zakresie posługiwania się nowymi technologiami). Nauczyciele stosujący nowoczesne technologie na swoich zajęciach przekonali się, że wysiłki podjęte w związku z nowoczesnym nauczaniem były warte efektów jakie osiągnęli. Raz przygotowane pomoce dydaktyczne mogą być wykorzystywane wielokrotnie, jak i poddawane modyfikacjom w zależności od danego zespołu klasowego. 

Osiągnięte efekty w związku z projektem cyfryzacji szkół realizowanym w latach 2015/2016, pozwalają wysnuć ogólny wniosek o konieczności cyfryzacji polskiej edukacji i wprowadzeniu do szkół nauczania opartego o innowacyjne, nowoczesne metody. Nie ulega wątpliwości, że współczesna szkoła powinna stać się szkołą cyfrową, w której nauczyciele korzystają z nowoczesnych technologii, wykorzystują cyfrowe narzędzia, aplikacje i programy,  po to aby za pomocą aktywizujących i nowoczesnych metod kształtować kompetencje medialne uczniów. Warto podkreślić, że istotne w tym kontekście jest poszerzanie kompetencji medialnych nauczycieli. Cyfrowy nauczyciel, posiadający kompetencje medialne może wpływać na rozwój kompetencji medialnych swoich uczniów i odpowiednio przygotować ich do funkcjonowania w społeczeństwie wiedzy. 

Literatura:

  1. Digital In 2017: Global Overview, https://wearesocial.com/uk/special-reports/digital-in-2017-global-overview, dostęp: 27.01.2018.
  2. Hojnacki L., Pokolenie m-learningu — nowe wyzwanie dla szkoły, „E-mentor” 2006, nr 1 (13), s. 26.
  3. Kowalczuk, K. Kudlek, M. Polak, P. Szlagor, Mobilna edukacja. M‑learning, czyli (r)ewolucja w nauczaniu, L. Hojnacki (red.), Warszawa 2011, s. 13.
  4. Plebańska M., J. S. Wierzbicki, PROJEKT STRATEGIA DLA EDUKACJI NA NOWO Z TIK W TLE, http://edukacjananowo.edu.pl/wp-content/uploads/2015/07/Oferta-Strategia-dla-EDUKACJI-NA-NOWO-z-TIK-w-tle.pdf, dostęp: 27.03.2018.
  5. Plebańska M., Realizacja wdrożenia strategii cyfryzacji szkoły na przykładzie realizacji projektu Strategia dla Edukacji na Nowo z TIK w tle, Kwartalnik NauKowy Uczelni Vistula 2017, nr 2(55), s. 176-196.
  6.  Prensky M., Digital Natives, Digital Immigrants, cyt. za: A.Cichocki, Wymiary kompetencji informacyjno-medialnych nauczyciela, [w:] Media elektroniczne w życiu dziecka w kontekście wartości wychowawczych oraz zagrożeń, J. Izdebska (red.), Białystok 2008, s. 163.

Wiadomość od autorki:

Hej! Cieszę się, że przeglądając internet trafiłaś na mój blog. Mam nadzieję, że powyższy artykuł był dla Ciebie przydatny i znalazłaś w nim odpowiedź na nurtujące Cię pytania. Jeśli tak nie jest proszę zadaj swoje pytanie w komentarzu. Będzie mi miło, jeśli zostawisz po sobie jakiś ślad, podzielisz się opinią, uwagą, spostrzeżeniami lub swoim doświadczeniem. Masz jakiś problem z Wordpressem? Szukasz konkretnych rozwiązań edukacyjnych? Aplikacji, programów lub szkoleń z praktycznego wykorzystania nowoczesnych technologii w edukacji? Świetnie trafiłaś! Z przyjemnością nawiążę z Tobą współpracę. Napisz do mnie na adres: kontakt@kingamzyk.pl

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o
Close Menu
×

Koszyk